เครือข่ายสังคมออนไลน์: มุมมองใหม่ของพื้นที่สาธารณะ และภาคประชาสังคม

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการของพื้นที่สาธารณะจากพื้นที่แบบเดิมไปสู่พื้นที่สาธารณะเสมือนจริงในรูปแบบเครือข่ายออนไลน์ และอธิบายให้เห็นถึงคุณลักษณะเด่นของพื้นที่สาธารณะในรูปแบบใหม่นี้ ที่สื่อสารด้วยการใช้คอมพิวเตอร์เป็นสื่อกลาง ตลอดจนชี้ให้เห็นถึงความสำคัญอันนำไปสู่การเกิดขบวนการภาคประชาสังคมในรูปแบบต่างๆ ในพื้นที่จริงทางกายภาพ โดยพื้นที่สารธารณะบนเครือข่ายออนไลน์ ได้เปิดโอกาสให้ผู้คนจากทุกหนทุกแห่งสามารถเข้ามาใช้พื้นที่ทางการสื่อสารได้อย่างกว้างขวางและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น ภายใต้แนวคิดการสื่อสารเสมือนจริง ในรูปแบบของพื้นที่สาธารณะทางการสื่อสาร โดยมีสื่อคอมพิวเตอร์เข้ามาเป็นสื่อกลาง และในด้านหนึ่งการสื่อสารเสมือนจริงนี้ ยังได้ผสานการสื่อสารแบบเผชิญหน้าที่ผู้รับสารและผู้ส่งสารสามารถสื่อสารแบบเห็นหน้าและได้ยินเสียงผ่านเทคโนโลยีระบบอินเตอร์เน็ตได้อีกด้วย จึงทำให้การสื่อสารพื้นที่สาธารณะบนเครือข่ายออนไลน์เป็นการสื่อสารแบบสองทาง ซึ่งผู้ที่จะเข้ามาใช้สื่อประเภทนี้ จะต้องเป็นผู้มีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น (active participant) มากกว่าการใช้พื้นที่สาธารณะในรูปแบบสื่อมวลชน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่สาธารณะในรูปแบบใหม่นี้จะช่วยส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยให้กับสังคมไทยได้มากยิ่งขึ้น