การปรับตัวของวิถีชีวิตพื้นถิ่นที่ปรากฏในเรือนของชุมชนไทยพุทธลุ่มทะเลสาบสงขลา

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยที่มุ่งค้นหาความสัมพันธ์ระหว่างระบบนิเวศชุมชนกับวิถีชีวิตชาวบ้านท่ามกลางกระแสการพัฒนาสมัยใหม่ที่ก่อ ให้เกิดความเปลี่ยนแปลงต่อลักษณะกายภาพของเรือนพื้นถิ่น โดยใช้การศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพและใช้กรอบมุมมองแบบองค์รวมในการศึกษาความเปลี่ยนแปลงและใช้การศึกษาเปรียบเทียบโดยเลือก ชุมชนไทยพุทธลุ่มทะเลสาบสงขลาจำนวน 3 ชุมชน ได้แก่ ชุมชนทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง ชุมชนกระแสสินธุ์ และชุมชนชิงโค จังหวัดสงขลา และคัดเลือกเรือนเพื่อใช้ศึกษา ชุมชนละ 5 หลัง ผลการวิจัยนี้พบว่า ลักษณะทางกายภาพของเรือนพื้นถิ่นในชุมชนไทย พุทธลุ่มทะเลสาบสงขลาภายใต้บริบทของสภาพแวดล้อมและวัฒนธรรมภาคใต้มีความแตกต่างกัน ในระดับระบบนิเวศชุมชนและผลกระทบจากการพัฒนา สมัยใหม่ของภาครัฐ ชาวบ้านได้ปรับวิถีชีวิตในระดับ เศรษฐกิจชุมชนและสังคมวัฒนธรรมคู่ขนานไปกับ ความทันสมัยในบริบทปัจจุบัน ทำให้ลักษณะทางกายภาพของเรือนกลายรูปแตกต่างกัน เกิดเรือน พื้นถิ่นแบบใหม่ที่ผันแปรตามความเปลี่ยนแปลงของ วิถีชีวิตในเรือน โดยไม่ได้เป็นเพียงภาพนิ่งในฐานะ ตัวแทนของศิลปวัฒนธรรม แต่สะท้อนความเข้มข้น ของความเป็นชีวิตวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม ปัจจัย ที่ทำให้ชุมชนไทยพุทธลุ่มทะเลสาบสงขลายังคงไม่ เปลี่ยนแปลงอย่างสิ้นเชิงในบริบทใหม่ คือ ระบบความสัมพันธ์เครือญาติที่ยังร้อยรัด และความคิดความเชื่อ ทั้งเนื่องมาจากพุทธศาสนาและจากประสบการณ์ การปรับตัวต่อเนื่องมาจากอดีตของชาวใต้