โลกทัศน์ในรวมบทกวีนิพนธ์ของโชคชัย บัณฑิต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษา โลกทัศน์ในรวมบทกวีนิพนธ์ ของโชคชัย บัณฑิต’ เพื่อให้เข้าถึงความหมายและคุณค่าของ บทประพันธ์ อันเชื่อมโยงกับบริบททางสังคมวัฒนธรรม ผลการศึกษาพบว่า โชคชัย บัณฑิต’ ใช้ความเป็นผู้สังเกตการณ์ตั้งข้อสังเกตว่า ตลอดระยะเวลาการพัฒนาในช่วงพ.ศ. 2528 - 2553 (ตามบริบทของการแต่งบทประพันธ์) อันเป็นระยะเวลารวม 25 ปีนั้น การพัฒนามุ่งเน้นทางอุตสาหกรรมและมุ่งไปสู่ความทันสมัย จนทำให้ผู้คนในสังคมเกิดความสับสนในคุณค่าของความเป็นมนุษย์และ เกิดวิกฤตทางจิตวิญญาณ แต่ในขณะเดียวกัน กวีก็ยังเชื่อมั่นในศักยภาพและความดีงามในจิตใจของมนุษย์ มนุษย์เท่านั้นที่จะแก้ปัญหาอันเกิดจากการพัฒนาที่ผิดพลาดและขาดความสมดุลได้จากประสบการณ์ และการเรียนรู้สัจธรรมจากธรรมชาติ แนวคิดที่ปรากฏในรวมบทกวีนิพนธ์ทั้ง 5 เล่มตั้งแต่ กังสดาลดอกไม้ (2534) ลมอ่อนตะวันอุ่น (2537) เงานกในร่มไม้ (2538) บ้านเก่า (2544) และ รูปฉายลายชีพ (2553) จึงมีทั้งการชี้ให้เห็นจุดอ่อนของมนุษย์และสังคม คุณธรรมที่มนุษย์พึงมี และข้อคิดทางปรัชญา บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเป็น “แม่ศรีเรือน” ของผู้หญิงในนวนิยายชุดสุภาพบุรุษจุฑาเทพ โดยศึกษาจากนวนิยายจำนวน 5 เรื่องคือ คุณชายธราธร โดย ณารา คุณชายปวรุจ โดย ร่มแก้ว คุณชายพุฒิภัทร โดยเก้าแต้ม คุณชาย รัชชานนท์ โดย ซ่อนกลิ่น และคุณชายรณพีร์ โดย แพรณัฐ ผลการศึกษาพบว่า ในนวนิยายชุดสุภาพบุรุษจุฑาเทพ พบภาพผู้หญิงกับการเป็น “แม่ศรีเรือน” ใน 3 รูปแบบคือ 1) “แม่ศรีเรือน” ภาพสะท้อนแนวคิดระบบชายเป็นใหญ่ พบว่าผู้หญิงต้องแสดงภาพการเป็นแม่ศรีเรือนเพื่อปรนนิบัติผู้ชาย มีการสร้างคุณค่าในตนเองเพื่อให้ผู้ชายประทับใจ 2) การถ่ายทอดองค์ความรู้จากผู้หญิงถึงผู้หญิง สะท้อนภาพการผลิตซ้ำวาทกรรมชายเป็นใหญ่ คือผู้หญิงได้สร้างองค์ความรู้ในพื้นที่ของตนอันเกิดจาก บ่มเพาะความเชี่ยวชาญในสิ่งที่ตนเองถนัด และได้ถ่ายทอด องค์ความรู้นั้นในรูปแบบจากผู้หญิงสู่ผู้หญิง ทั้งยังเป็นการร่วมมือกันในลักษณะของการสร้างและการสืบทอดองค์ความรู้ในพื้นที่ของผู้หญิงต่อไป แต่ด้านหนึ่งกลับเป็นการผลิตซ้ำวาทกรรมชายเป็นใหญ่ให้ยังคงอยู่ 3) “แม่ศรีเรือน” จากคุณสมบัติสู่คุณค่าของผู้หญิง ผู้หญิงได้ใช้คุณสมบัติในการเป็นแม่ศรีเรือนมาใช้ประโยชน์เพื่อดำรงไว้ซึ่งคุณค่า ศักดิ์ศรี และความอยู่รอดในชีวิต